تاثیر شکلات بر هورمون‌های زنانه و قاعدگی؛ هرآنچه باید بدانید

رابطه شکلات و قاعدگی پیچیده‌تر از چیزی است که در نگاه اول به نظر می‌رسد. کاکائو حاوی ترکیباتی مانند منیزیم، فلاونوئیدها و تئوبرومین است که می‌توانند بر برخی فرایندهای بدن تاثیر بگذارند. از طرف دیگر، تغییرات استروژن و پروژسترون در طول چرخه قاعدگی ممکن است بر اشتها، خلق‌وخو و تمایل به مصرف خوراکی‌های شیرین اثر بگذارد. اما آیا این رابطه به معنای تنظیم هورمون‌ها با خوردن شکلات است؟ در این مقاله، تاثیر شکلات بر هورمون‌های زنانه و قاعدگی را از نظر علمی بررسی می‌کنیم.

شکلات چه تاثیری بر هورمون‌های زنانه دارد؟

هورمون‌های استروژن و پروژسترون دو عامل اصلی تنظیم‌کننده چرخه قاعدگی هستند. سطح این هورمون‌ها در طول ماه تغییر می‌کند و همین نوسانات، زمینه‌ساز تخمک‌گذاری، آمادگی رحم برای بارداری و در نهایت شروع خونریزی قاعدگی می‌شود.

شکلات به‌طور مستقیم جایگزین هورمون‌های زنانه نیست و شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد مصرف آن می‌تواند سطح استروژن و پروژسترون را به شکل قابل‌اعتمادی تنظیم کند.

با این‌ حال، کاکائو ترکیبات زیست‌فعالی مانند پلی‌فنول‌ها و فلاونوئیدها دارد که می‌توانند بر فرایندهای التهابی و عملکرد عروق اثر بگذارند. این ویژگی‌ها ممکن است در سلامت عمومی بدن نقش داشته باشند، اما نباید آن‌ها را با اثر هورمونی مستقیم اشتباه گرفت.

بنابراین، اگرچه مصرف متعادل شکلات واقعی تلخ می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی متنوع باشد، درمان اختلالات هورمونی یا تنظیم قاعدگی با شکلات پشتوانه علمی کافی ندارد.

چرا قبل از قاعدگی میل به شکلات افزایش پیدا می‌کند؟

یکی از تجربه‌های رایج در روزهای پیش از پریود، افزایش تمایل به مصرف شکلات و خوراکی‌های شیرین است. این اتفاق می‌تواند با تغییرات هورمونی مرحله لوتئال، یعنی فاصله زمانی پس از تخمک‌گذاری تا شروع قاعدگی، ارتباط داشته باشد.

در این مرحله، سطح استروژن و پروژسترون تغییر می‌کند و برخی زنان با علائمی مانند خستگی، تحریک‌پذیری، افت خلق‌وخو و تغییر اشتها مواجه می‌شوند.

از طرف دیگر، شکلات به دلیل داشتن قند، چربی و ترکیباتی مانند تئوبرومین می‌تواند احساس لذت و رضایت کوتاه‌مدتی ایجاد کند. ترکیبات کاکائو نیز ممکن است در برخی مسیرهای مرتبط با عملکرد مغز و خلق‌وخو نقش داشته باشند.

البته میل به شکلات الزاما به معنای کمبود منیزیم یا افت یک هورمون مشخص نیست. پژوهش‌ها نیز نشان داده‌اند که نمی‌توان افزایش هوس شکلات در دوران پیش از قاعدگی را صرفا به کاهش پروژسترون نسبت داد.

 آیا شکلات تلخ به کاهش درد قاعدگی کمک می‌کند؟

شکلات تلخ به دلیل داشتن منیزیم و پلی‌فنول‌ها، یکی از خوراکی‌هایی است که درباره تاثیر آن بر درد قاعدگی تحقیق شده است.

منیزیم در عملکرد طبیعی عضلات و انتقال پیام‌های عصبی نقش دارد. از آنجا که انقباضات عضلات رحم در ایجاد دردهای قاعدگی موثر هستند، دریافت کافی این ماده معدنی می‌تواند برای عملکرد طبیعی عضلات اهمیت داشته باشد. همچنین فلاونوئیدهای کاکائو خواص آنتی‌اکسیدانی دارند و ممکن است بر برخی فرایندهای التهابی اثر بگذارند.

البته شکلات تلخ را باید در کنار یک رژیم غذایی متعادل استفاده کرد و جایگزینی برای داروهای مسکن یا درمان پزشکی دردهای شدید قاعدگی نیست.

شونیز حبه ای - شکلات واقعی حبه ای تلخ بدون مغز (6 بسته 100 گرمی)

2,400,000 تومان

مشاهده و خرید

آیا شکلات باعث نامنظم شدن قاعدگی می‌شود؟

در حال حاضر، شواهد کافی وجود ندارد که مصرف متعادل شکلات به‌تنهایی باعث نامنظم شدن چرخه قاعدگی شود.

اما مصرف بیش‌ازحد شکلات‌های پرقند و پرکالری می‌تواند در بلندمدت بخشی از یک الگوی غذایی نامتعادل باشد. تغییرات قابل‌توجه وزن، دریافت ناکافی مواد مغذی و سبک زندگی نامناسب ممکن است بر عملکرد هورمونی و نظم چرخه قاعدگی تاثیر بگذارند (جدول کالری انواع شکلات).

همچنین باید به کافئین شکلات نیز توجه کرد. شکلات تلخ مقداری کافئین و تئوبرومین دارد، اما میزان آن معمولا با نوشیدنی‌هایی مانند قهوه یکسان نیست. مصرف زیاد کافئین در برخی افراد می‌تواند خواب و اضطراب را تحت تاثیر قرار دهد و مدیریت علائم پیش از قاعدگی را دشوارتر کند.

هنگام قاعدگی چه مقدار شکلات بخوریم؟

مقدار مناسب به شرایط بدنی، رژیم غذایی و ترکیبات محصول بستگی دارد. برای بسیاری از افراد، مصرف حدود ۲۰ تا ۳۰ گرم شکلات تلخ در روز می‌تواند مقدار متعادلی باشد؛ البته این عدد یک توصیه درمانی یا مقدار اثبات‌شده برای کاهش درد قاعدگی نیست.

اگر به دنبال انتخاب شکلات مناسب هستید، بهتر است به درصد کاکائو، میزان قند و اندازه هر وعده توجه کنید. محصولات متنوع ما، از جمله شکلات‌های واقعی تلخ، امکان انتخاب بر اساس سلیقه و نیاز تغذیه‌ای را فراهم می‌کنند.

شونیز تخته ای - شکلات واقعی تخت تلخ 85% (6 بسته 100 گرمی)

3,000,000 تومان

مشاهده و خرید

همچنین اگر در دوران قاعدگی با خونریزی زیاد مواجه هستید، بهتر است مصرف شکلات را از وعده‌های اصلی غذایی و منابع آهن جدا کنید. ترکیبات پلی‌فنولی کاکائو ممکن است جذب آهن غیرهِم موجود در مواد غذایی گیاهی را کاهش دهند.

شکلات، خلق‌وخو و علائم سندرم پیش از قاعدگی (PMS)

سندرم پیش از قاعدگی مجموعه‌ای از علائم جسمی و روانی است که معمولا در روزهای پیش از شروع خونریزی ظاهر می‌شوند. نوسانات خلقی، اضطراب، حساسیت سینه‌ها، نفخ، خستگی و افزایش اشتها از جمله این علائم هستند.

شکلات ممکن است به دلیل طعم، قند و ترکیبات کاکائویی، احساس لذت و بهبود موقت خلق‌وخو ایجاد کند؛ اما نباید آن را درمان اضطراب یا افسردگی ناشی از تغییرات قاعدگی دانست.

اگر علائم پیش از قاعدگی شدید هستند و زندگی روزمره را مختل می‌کنند، بهتر است برای بررسی احتمال PMS شدید یا اختلال دیسفوریک پیش از قاعدگی (PMDD) به متخصص زنان مراجعه کنید.

جمع‌بندی

شکلات، به‌ویژه نوع تلخ آن، حاوی ترکیباتی مانند منیزیم و فلاونوئیدهاست که می‌توانند در سلامت عمومی بدن نقش داشته باشند. مصرف متعادل آن ممکن است برای برخی زنان تجربه خوشایندی در روزهای قاعدگی ایجاد کند و به بهبود موقت خلق‌وخو کمک کند.

اما تاکنون شواهد علمی کافی برای اثبات تاثیر مستقیم شکلات بر تنظیم استروژن و پروژسترون یا درمان اختلالات قاعدگی وجود ندارد. بنابراین، بهتر است شکلات را بخشی از یک رژیم غذایی متعادل بدانیم، نه راهکاری برای درمان مشکلات هورمونی.

سوالات متداول (FAQs)

1. آیا شکلات باعث افزایش هورمون استروژن می‌شود؟

   شواهد علمی کافی وجود ندارد که نشان دهد مصرف شکلات به‌طور مستقیم باعث افزایش استروژن یا تنظیم سطح این هورمون در بدن می‌شود.

2. آیا خوردن شکلات در دوران قاعدگی مفید است؟

   شکلات تلخ حاوی منیزیم و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی است و می‌تواند بخشی از رژیم غذایی دوران قاعدگی باشد؛ اما اثر درمانی قطعی بر درد و علائم قاعدگی ندارد.

3. چرا زنان قبل از پریود هوس شکلات می‌کنند؟

   تغییرات هورمونی، تغییر اشتها و نوسانات خلق‌وخو در روزهای پیش از قاعدگی می‌توانند در افزایش میل به خوراکی‌های شیرین و شکلات نقش داشته باشند.

4. آیا شکلات تلخ درد پریود را کاهش می‌دهد؟

   برخی مطالعات کوچک اثرات احتمالی شکلات تلخ بر کاهش درد را بررسی کرده‌اند، اما نتایج هنوز قطعی نیستند و نمی‌توان آن را جایگزین داروهای مسکن دانست.

5. در دوران قاعدگی شکلات تلخ بهتر است یا شکلات شیری؟

   شکلات تلخ معمولاً کاکائو و پلی‌فنول بیشتری دارد و از نظر دریافت ترکیبات آنتی‌اکسیدانی انتخاب مناسب‌تری است. بااین‌حال، هر دو نوع را می‌توان در حد متعادل مصرف کرد.

6. آیا خوردن شکلات باعث نامنظم شدن پریود می‌شود؟

   خیر، شواهد معتبری وجود ندارد که مصرف متعادل شکلات به‌تنهایی باعث اختلال در نظم قاعدگی شود.

منبع: شونیز پلاس