هدیه دادن شکلات در کشورهای مختلف چه معنایی دارد؟

رسم کادو دادن شکلات، پدیده‌ی تازه‌ای نیست؛ در حقیقت یک سنت باستانی است که همواره در راستای انتقال احساسات انسانی استفاده شده. با ما همراه باشید تا ببینیم معنی هدیه دادن شکلات در فرهنگ‌های مختلف جهان چیست. 

آداب و رسوم هدیه دادن شکلات در جهان

1. ژاپن؛ قوانین پیچیده و جذاب روز ولنتاین و روز سفید

وقتی صحبت از هدیه دادن شکلات می‌شود، شاید هیچ کشوری به اندازه ژاپن قوانین دقیق، پیچیده و ساختاریافته‌ای نداشته باشد. در اکثر کشورهای غربی، ولنتاین همان روزی است که مردان برای زنان گل و شکلات می‌خرند، اما در ژاپن این معادله کاملا برعکس است! در روز چهارده فوریه، این زنان هستند که به مردان شکلات هدیه می‌دهند. اما این هدیه دادن، بر اساس نوع رابطه به چند دسته کاملا متفاوت تقسیم می‌شود:

• گیری چکو (Giri-choco) یا شکلات وظیفه: این شکلات به همکاران مرد، روسا و دوستان معمولی داده می‌شود. هیچ بار رمانتیکی ندارد و صرفا نشانه‌ای از احترام و قدردانی اجتماعی است. این شکلات‌ها معمولا از برندهای تجاری و با قیمت‌های متوسط انتخاب می‌شوند.
• هونمی چکو (Honmei-choco) یا شکلات عشق واقعی: این ارزشمندترین نوع شکلات در ژاپن است که زنان فقط به همسر یا شریک عاطفی خود می‌دهند. هونمی چکو معمولا شکلات واقعی دست‌ساز است، قیمت بسیار بالایی دارد و با دقت و ظرافت بی‌نظیری بسته‌بندی می‌شود تا نشان‌دهنده عمق احساسات باشد.
• تومو چکو (Tomo-choco) یا شکلات دوستی: این رسم که در سال‌های اخیر بسیار محبوب شده، شامل هدیه دادن شکلات بین دوستان صمیمی (معمولا زنان به یکدیگر) است تا پیوند دوستی را جشن بگیرند.

و اما واکنش مردان؟ روز سفید! مردان ژاپنی که در ولنتاین شکلات دریافت کرده‌اند، دقیقا یک ماه بعد در تاریخ چهارده مارس (که به روز سفید معروف است)، باید این محبت را جبران کنند. قانون نانوشته روز سفید این است که هدیه مردان (که معمولا شکلات سفید، جواهرات یا شیرینی‌های لوکس است) باید حداقل دو تا سه برابر گران‌تر از شکلاتی باشد که در ولنتاین دریافت کرده‌اند!

۲. فرانسه و بلژیک؛ عید پاک و افسانه‌های بامزه

وقتی وارد اروپا، به ویژه کشورهای بلژیک، سوئیس و فرانسه می‌شوید، شکلات دیگر یک تنقلات نیست، بلکه بخشی از هویت ملی و یک اثر هنری لوکس است. در این کشورها، هدیه دادن شکلات در زمان دید و بازدیدهای خانوادگی یا مهمانی‌های شام، یک رسم بسیار مودبانه و رایج محسوب می‌شود.

اما اوج شکوه هدیه دادن شکلات در اروپا، در زمان عید پاک (مهم‌ترین جشن مذهبی در آیین مسیحیت) اتفاق می‌افتد:

• افسانه ناقوس‌های پرنده (Les cloches volantes) در فرانسه: در فرهنگ فرانسوی، در روزهای نزدیک به عید پاک، ناقوس کلیساها به نشانه سوگواری به صدا در نمی‌آیند. افسانه‌ای قدیمی می‌گوید که این ناقوس‌ها برای تبرک به رم پرواز می‌کنند و در مسیر بازگشت، هزاران تخم‌مرغ و خرگوش شکلاتی را در باغ‌ها و حیاط خانه‌ها رها می‌کنند. صبح روز عید پاک، کودکان فرانسوی با سبدهای حصیری به باغ می‌روند تا این شکلات‌های پنهان‌شده را پیدا کنند.
• پرالین‌های بلژیکی: در بلژیک، اگر به خانه کسی دعوت شوید، بردن یک جعبه «پرالین» (شکلات‌های مغزدار) نشانه نهایت احترام شما به میزبان است. این شکلات‌ها معمولا در جعبه‌های مقوایی بسیار شیک به نام بالوتین (Ballotin) بسته‌بندی می‌شوند تا در طول مسیر هیچ آسیبی نبینند.

خرگوشی - شکلات واقعی شیری (336 گرم)

980,000 تومان

مشاهده و خرید

۳. مکزیک؛ پیوند ابدی با نیاکان و مردگان

برای درک رابطه مکزیک با کاکائو، باید به هزاران سال پیش و تمدن‌های مایا و آزتک برگردیم. در آن زمان، دانه‌های کاکائو آنقدر ارزشمند بودند که به عنوان پول رایج و «هدیه خدایان» استفاده می‌شدند. این ریشه تاریخی، باعث شده تا نگاه مردم آمریکای مرکزی به شکلات، نگاهی مقدس و آیینی باشد (در مقاله تاریخچه شکلات با جزئیات به آن پرداختیم).

بزرگ‌ترین تجلی این نگاه در روز مردگان (Día de los Muertos) به چشم می‌خورد. در این جشن باستانی که در اوایل نوامبر برگزار می‌شود، مکزیکی‌ها به جای سوگواری، بازگشت روح درگذشتگان خود را جشن می‌گیرند و شکلات در این مراسم حضور پررنگی دارد:

• جمجمه‌های شکلاتی: یکی از اصلی‌ترین هدایایی که در این روز بین افراد رد و بدل می‌شود، جمجمه‌های ساخته شده از شکلات و شکر است. نام فرد درگذشته با خامه رنگی روی پیشانی این جمجمه شکلاتی نوشته می‌شود.
• نوشیدنی‌های شکلاتی: برخلاف اروپایی‌ها که شکلات را می‌جوند، مکزیکی‌ها هنوز هم هدیه دادن نوشیدنی‌های غلیظ، تلخ و گاهی تند شکلاتی را راهی برای اتصال به روح نیاکان خود می‌دانند.

۴. روسیه؛ واحد پول غیررسمی برای تشکر و قدردانی

در فرهنگ روسیه، شکلات جایگاهی بسیار فراتر از یک شیرینی ساده دارد؛ شکلات در اینجا نماد تشکر، احترام و یک «رشوه مودبانه و اجتماعی» است! در دوران شوروی که دسترسی به کالاهای لوکس محدود بود، یک جعبه شکلات باکیفیت به یکی از ارزشمندترین کادوها تبدیل شد و این سنت تا به امروز با قدرت پابرجا مانده است.

• هدیه به متخصصان: در روسیه بسیار مرسوم است که افراد به جای کادوهای گران‌قیمت یا پرداخت انعام نقدی، یک جعبه شکلات لوکس (از برندهای معروف روسی) را به پزشکان، پرستاران، معلمان یا کارمندان بانک هدیه می‌دهند تا از زحمات آن‌ها تشکر کنند.
• دست خالی نرفتن: اگر در روسیه به خانه کسی دعوت شوید، هرگز نباید دست خالی بروید. بردن یک جعبه شکلات برای میزبان، یکی از واجب‌ترین قوانین معاشرت در این کشور است و نشان‌دهنده اصالت و تربیت خانوادگی فرد مهمان محسوب می‌شود.

فارلین - شکلات شیری با مغز تافی (280 گرم)

900,000 تومان

مشاهده و خرید

۵. کره جنوبی؛ روز پپرو و چوب‌شورهای شکلاتی

کره جنوبی کشوری است که توانسته سنت‌های غربی را با فرهنگ عامه خود ترکیب کند و بهانه‌های کاملا جدیدی برای هدیه دادن شکلات بسازد. در کنار روز ولنتاین و روز سفید (که مشابه ژاپن در کره هم برگزار می‌شود)، کره‌ای‌ها یک روز ملی بسیار عجیب و هیجان‌انگیز برای هدیه دادن شکلات دارند: روز پپرو (Pepero Day).

پپرو نام یک پرتزل یا در واقع چوب‌شور بلند و باریک است که بخش عمده آن با روکش شکلات (شیری، تلخ، توت‌فرنگی یا کوکی) پوشانده شده است. جالب است بدانید که روز پپرو در تاریخ یازده نوامبر (۱۱/۱۱) برگزار می‌شود و دلیل این انتخاب، شباهت ظاهری عدد یک (1) به این چوب‌شورهای شکلاتی است! 

در این روز، دوستان، همکاران و زوج‌های جوان هزاران بسته پپرو را به یکدیگر هدیه می‌دهند. این روز در کره جنوبی آنقدر مهم است که فروشگاه‌ها از هفته‌ها قبل با جعبه‌های عظیم و کادویی پپرو تزئین می‌شوند.

۶. ایران؛ نماد مهمان‌نوازی و احترام

در فرهنگ ایرانی، شیرینی‌جات همیشه نمادی از خوش‌یمنی، آغازهای جدید و شادکامی بوده‌ است. با ورود شکلات به ایران، این خوراکی به سرعت جای خود را در کنار شیرینی‌های سنتی پیدا کرد و به عضو ثابت مهم‌ترین رویدادهای فرهنگی ما تبدیل شد:

• عید نوروز و شب یلدا: روی میز پذیرایی هر خانه ایرانی در ایام نوروز، در کنار آجیل و میوه، حضور یک ظرف بلوری پر از شکلات‌های متنوع (از تافی‌های مغزدار و کره‌ای تا بایکیت و شکلات‌های تلخ) کاملا الزامی است. هدیه دادن جعبه‌های شکلات کادویی هنگام دید و بازدیدهای عید، نشانه‌ای از آرزوی سالی شیرین و پربرکت برای میزبان است.
• مراسم خواستگاری و جشن‌های مختلف: شاید نیازی نباشد که درباره حضور پررنگ شکلات در جشن‌ها و مراسم مختلف صحبت کنیم، خصوصا وقتی پای خواستگاری وسط باشد!
• همنشینی با چای: همان‌طور که در راهنمای خرید تافی اشاره کردیم، در ایران، شکلات معمولا به تنهایی خورده نمی‌شود. هدیه دادن شکلات در واقع به معنای هدیه دادن لحظاتی آرام‌بخش برای نوشیدن چای عصرانه در کنار دوستان و خانواده است.

شونیز طلایی - شکلات شیری با مغز فندق و ویفر ( 364 گرم )

1,200,000 تومان

مشاهده و خرید

چرا شکلات و چرا چیز دیگری نه؟

شاید این سوال پیش بیاید که چرا در میان این همه خوراکی و هدیه در جهان، شکلات توانسته چنین جایگاه فرامرزی و قدرتمندی پیدا کند؟ چرا ما برای ابراز عشق، یک جعبه سیب یا یک بسته آجیل هدیه نمی‌دهیم؟ پاسخ این سوال در تلاقی علم شیمی و روانشناسی انسان نهفته است. 

شکلات حاوی ترکیباتی مانند فنتیل‌آمین (که به عنوان ماده شیمیایی عشق شناخته می‌شود) و تریپتوفان (پیش‌ساز سروتونین یا هورمون شادی) است. وقتی ما به کسی شکلات هدیه می‌دهیم، در واقع یک بسته شیمیایی برای خوشحال کردن او ارسال کرده‌ایم! گیرنده هدیه با خوردن شکلات احساس نشاط و آرامش می‌کند و این حس خوب را به صورت ناخودآگاه با فرد هدیه‌دهنده گره می‌زند. 

علاوه بر این، شکلات از معدود چیزهایی است که تقریبا هر نوع سلیقه‌ای را راضی می‌کند و تنوع بالایی هم دارد. شما می‌توانید برای مدیر خود یک جعبه شکلات تلخ بخرید، برای کودک خود شکلات‌های شیری تهیه کنید و برای همسرتان شکلات‌های قلبی شکل بگیرید. این انعطاف‌پذیری باعث شده تا شکلات برای هر فردی در هر سن و جایگاهی مناسب باشد.

شونیز قلبی - شکلات واقعی تلخ 78% (168 گرم)

600,000 تومان

مشاهده و خرید

همان‌طور که دیدیم، فرقی نمی‌کند در توکیو باشید و سرگرم خرید شکلات برای روز سفید، در پاریس به دنبال تخم‌مرغ‌های عید پاک بگردید، در مسکو بخواهید از پزشک خود تشکر کنید، یا در تهران برای مراسم بله‌برون آماده شوید؛ در تمام این لحظات، شکلات حضور دارد تا به جای ما حرف بزند. این خوراکی جادویی، مرزهای جغرافیایی، تفاوت‌های زبانی و تضادهای فرهنگی را کنار می‌زند تا به ما یادآوری کند که در نهایت، همه ما انسان‌ها تشنه محبت، احترام و به اشتراک گذاشتن لحظات شیرین با یکدیگر هستیم.

منبع: شونیز پلاس