فواید و مضرات آدامس جویدن برای کودکان؛ راهنمای کامل والدین

در این مقاله، با نگاهی علمی به بررسی فواید و مضرات آدامس جویدن برای کودکان می‌پردازیم. اگر شما هم بین دوراهی اجازه دادن یا ندادن به کودک برای جویدن آدامس مانده‌اید، این مقاله راهنمای شما خواهد بود.

فواید شگفت‌انگیز آدامس برای کودکان

شاید تعجب کنید، اما جویدن آدامس -اگر به درستی و از نوع مناسب انتخاب شود- نه تنها مضر نیست، بلکه می‌تواند فواید قابل‌توجهی برای سلامت جسمی و روانی کودک شما داشته باشد.

1. قهرمان پنهان در سلامت دهان و دندان: وقتی صحبت از شیرینی‌جات می‌شود، اولین نگرانی ما پوسیدگی دندان است (کافی است مقاله «آیا شکلات دندان را خراب می‌کند؟» را مطالعه کنید). اما آدامس‌های بدون قند داستانی کاملا متفاوت دارند. جویدن آدامس باعث تحریک غدد بزاقی و افزایش ترشح بزاق دهان می‌شود. بزاق دهان، دفاع طبیعی بدن در برابر پوسیدگی است؛ زیرا اسیدهای تولید شده توسط باکتری‌ها را خنثی کرده و ذرات غذایی باقی‌مانده بین دندان‌ها را می‌شوید. علاوه بر این، بسیاری از آدامس‌های بدون قند حاوی شیرین‌کننده‌ای طبیعی به نام «زایلیتول» هستند. تحقیقات نشان داده است که زایلیتول می‌تواند از رشد باکتری‌های مولد پوسیدگی جلوگیری کرده و حتی به ترمیم مینای دندان کمک کند.
2. تمرکز و کاهش استرس: آیا تا به حال دقت کرده‌اید که برخی کودکان هنگام نقاشی کشیدن یا حل تکالیف، مداد خود را می‌جوند؟ عمل جویدن به طور طبیعی باعث افزایش جریان خون به سمت مغز می‌شود. این افزایش خون‌رسانی می‌تواند به بهبود سطح هوشیاری، تمرکز و حافظه کوتاه‌مدت کمک کند. همچنین، حرکات ریتمیک فک در حین جویدن آدامس، به طرز چشمگیری در کاهش تنش، اضطراب و استرس‌های روزمره کودکان موثر است.
3. راه حلی شیرین برای گرفتگی گوش در سفر: یکی از چالش‌های بزرگ والدین هنگام سفرهای هوایی یا رانندگی در جاده‌های کوهستانی، درد و گرفتگی گوش کودکان به دلیل تغییرات فشار هواست. کودکان خردسال معمولا نمی‌دانند چگونه با بلعیدن ارادی این فشار را متعادل کنند. دادن یک آدامس به کودک در زمان بلند شدن یا نشستن هواپیما، به دلیل حرکت مداوم فک و تحریک عمل بلع، شیپور استاش (مجرای متصل‌کننده گوش میانی به حلق) را باز کرده و از درد گوش جلوگیری می‌کند.

اسکیت - آدامس جویدنی موزی (4/5 گرم جعبه 48 عددی)

144,000 تومان

مشاهده و خرید

اسکیت - آدامس جویدنی نعناعی (4/5 گرم جعبه 48 عددی)

144,000 تومان

مشاهده و خرید

مضرات و خطرات احتمالی آدامس برای کودکان

با وجود تمام فواید ذکر شده، آدامس جویدن برای کودکان بدون خطر نیست و والدین باید نسبت به عوارض جانبی آن کاملاً آگاه باشند.

1. خطر بزرگ خفگی در سنین پایین: این مهم‌ترین خطری است که والدین باید به آن توجه کنند. کودکان زیر ۴ یا ۵ سال هنوز کنترل کاملی روی عضلات حلق و بلع خود ندارند. از سوی دیگر، آن‌ها ممکن است فرق بین آدامس و پاستیل یا شکلات را متوجه نشوند و بخواهند آن را قورت دهند. پریدن آدامس به مجاری تنفسی می‌تواند منجر به خفگی شود که یک اورژانس پزشکی بسیار خطرناک است.
2. افسانه هفت سال ماندن آدامس در معده: احتمالا شما هم در کودکی این جمله را شنیده‌اید: «اگر آدامست را قورت بدهی، هفت سال در معده‌ات می‌ماند!» این تنها یک افسانه است. سیستم گوارش انسان آدامس را هضم نمی‌کند، اما آن را از طریق روده‌ها دفع می‌کند. با این حال، اگر کودک مقادیر زیادی آدامس را در مدت زمان کوتاه قورت دهد (یا آن را همراه با اجسام غیرقابل هضم دیگر ببلعد)، ممکن است باعث انسداد روده شود که عوارض دردناکی همچون یبوست شدید، دردهای شکمی و نیاز به مداخله پزشکی دارد.
3. آدامس‌های قنددار؛ دشمن شماره یک دندان‌ها: با اینکه آدامس‌های بدون قند مفیدند، اما آدامس‌های حاوی شکر معمولی (ساکارز) دقیقا برعکس عمل می‌کنند. جویدن طولانی‌مدت آدامس‌های قنددار به معنای تماس مداوم و طولانی‌مدت دندان‌ها با قند است که این امر جشنی بزرگ برای باکتری‌های دهان به پا می‌کند و روند پوسیدگی دندان را به شدت تسریع می‌بخشد.
4. مشکلات مفصل فک و گوارش: جویدن مداوم و بی‌وقفه آدامس (مثلا چند ساعت در روز) می‌تواند باعث خستگی و آسیب به مفصل گیجگاهی-فکی (TMJ) شود که با درد فک و سردرد همراه است. همچنین، جویدن مداوم باعث بلعیدن هوای اضافی می‌شود که می‌تواند منجر به نفخ، گاز معده و دل‌درد در کودکان حساس شود.

قوانین آدامس دادن به کودکان

حالا که با فواید و ضررهای آدامس آشنا شدیم، چگونه می‌توانیم با خیالی آسوده این خوراکی جذاب را در اختیار کودکانمان قرار دهیم؟ کافیست این چند قانون ساده را در خانواده اجرا کنید:

• سن مناسب را رعایت کنید: متخصصان اطفال و دندانپزشکان توصیه می‌کنند تا پیش از ۵ سالگی به کودک آدامس ندهید. کودک باید به درک کاملی رسیده باشد که آدامس برای جویدن است، نه قورت دادن.
• آموزش دور انداختن آدامس: قبل از دادن اولین آدامس، به کودک آموزش دهید که وقتی طعم آدامس تمام شد، باید آن را در یک تکه کاغذ بپیچد و در سطل زباله بیندازد. می‌توانید این کار را به یک بازی تبدیل کنید.
• فقط بدون قند: همیشه برچسب روی بسته‌بندی را بخوانید. آدامس‌هایی را انتخاب کنید که با زایلیتول شیرین شده‌اند. این کار یک سرمایه‌گذاری عالی برای آینده دندان‌های فرزندتان است.
• محدودیت زمانی تعیین کنید: قانون «۱۵ دقیقه» را اجرا کنید. اجازه ندهید کودک ساعت‌ها یک آدامس را بجود. بعد از ۱۵ تا ۲۰ دقیقه که طعم آدامس از بین رفت، از او بخواهید آن را دور بیندازد تا فک او خسته نشود.
• توجه به رنگ‌ها و اسانس‌های مصنوعی: برخی کودکان به رنگ‌های خوراکی یا اسانس‌های مصنوعی حساسیت دارند و ممکن است دچار بیش‌فعالی یا واکنش‌های آلرژیک شوند. در صورت مشاهده چنین علائمی، به دنبال برندهای باکیفیت‌تر و با ترکیبات طبیعی‌تر باشید.

دایناسور - آدامس بادکنکی (430 گرم)

270,000 تومان

مشاهده و خرید

پاسخ به این سوال که «آدامس جویدن برای کودکان مفید است یا مضر؟» کاملا به سن کودک، نوع آدامس و نظارت شما بستگی دارد. آدامس نه یک دیو ترسناک است و نه یک داروی معجزه‌گر. اگر در سن مناسب، از نوع بدون قند و به صورت کنترل شده مصرف شود، می‌تواند تجربه‌ای لذت‌بخش و حتی مفید برای سلامت دهان و آرامش روان کودک باشد. همان‌طور که در مقاله «بهترین شکلات برای کودکان» گفتیم، در سبک زندگی سالم، حذف کامل لذت‌ها چاره کار نیست؛ بلکه انتخاب هوشمندانه و آموزش مصرف صحیح است که تفاوت‌ها را رقم می‌زند. 

منبع: شونیز پلاس