یکی از دلهرهآورترین لحظات در مطب پزشک، شنیدن این جمله است: «شما مبتلا به فشار خون بالا هستید.» معمولا پس از این تشخیص، اولین چیزی که به ذهن بیمار میرسد، لیستی از غذاهای خوشمزه و ممنوعه است که باید برای همیشه با آنها خداحافظی کند. در فرهنگ عامه و توصیههای غیرتخصصی، شکلات اغلب در صدر این فهرست قرار میگیرد. تصور عمومی بر این است که شکلات به دلیل داشتن قند، چربی و کافئین، میتواند قلب را به تپش بیندازد و فشار خون را به مرزهای خطرناکی برساند. اما آیا این باور ریشه در علم دارد؟ تاثیر شکلات بر فشار خون چه قدر است؟ و بالاخره شکلات تلخ فشار را بالا میبرد یا پایین؟
رابطه شکلات و فشار خون کاملا به نوع شکلات، درصد خلوص کاکائو و میزان مصرف بستگی دارد. در واقع، علم پزشکی ثابت کرده است که شکلات تلخ نه تنها برای فشار خون مضر نیست، بلکه مانند یک داروی طبیعی برای کنترل آن عمل میکند! اگر میخواهید بدون اینکه نگران عقربه دستگاه فشارسنج باشید، شکلات بخورید، این مقاله را مطالعه کنید.

برای درک اینکه شکلات چگونه بر فشار خون تاثیر میگذارد، باید با دو اصطلاح علمی بسیار مهم اما ساده آشنا شویم. دانه خام کاکائو یکی از غنیترین منابع طبیعی ترکیباتی به نام فلاوانولها است. فلاوانولها نوعی آنتیاکسیدان بسیار قدرتمند هستند که در گیاهانی مثل چای سبز و انگور هم یافت میشوند، اما غلظت آنها در کاکائو شگفتانگیز است.
وقتی شما شکلاتی مصرف میکنید که سرشار از فلاوانول است، این ترکیبات وارد جریان خون شما میشوند و مستقیما روی «اندوتلیوم» (لایه درونرگی یا به زبان سادهتر، لایه داخلی رگهای خونی) تاثیر میگذارند. فلاوانولها به این سلولها دستور میدهند تا گازی به نام نیتریک اکسید تولید کنند.
نقش اکسید نیتریک چیست؟ این گاز باعث میشود عضلات دیواره رگهای خونی شل شده و رگها گشاد شوند (Vasodilation). با گشاد شدن رگها، مقاومت در برابر جریان خون کاهش مییابد و در نتیجه، فشار خون به طرز محسوسی افت میکند. درست مانند یک شلنگ آب که اگر آن را فشار دهید (تنگی عروق) فشار آب بالا میرود و اگر آن را رها کنید، فشار آب کم و روان میشود.
بنابراین، از منظر بیوشیمی، کاکائوی خالص یک داروی کاهنده فشار خون کاملا طبیعی است.

اگر کاکائو تا این حد برای فشار خون مفید است، چرا پزشکان معمولا مصرف شکلات را محدود میکنند؟ خب، در وهلهی اول باید بدانید مشکل از دانه کاکائو نیست،
برای اینکه در انتخاب خود اشتباه نکنید، رفتار انواع شکلات در بدن یک فرد مبتلا به فشار خون بالا را در جدول زیر خلاصه کردهایم:
| نوع شکلات | میزان فلاوانول (آنتیاکسیدان) | میزان شکر و چربی مضر | تأثیر بر فشار خون |
|---|---|---|---|
| شکلات تلخ (بالای ۷۰٪) | بسیار بالا (سرشار از داروی طبیعی) | کمترین حد ممکن | مفید (باعث گشادی عروق و کاهش فشار خون میشود) |
| شکلات شیری | بسیار کم (بیشتر آن در فرآوری از بین رفته) | بسیار بالا | مضر (باعث افزایش وزن و التهاب رگها میشود) |
| شکلات سفید | صفر (فاقد پودر کاکائو) | به شدت بالا | شدیدا مضر (هیچ ارزش قلبی و عروقی ندارد) |
| شکلات کامپاند ارزان | متغیر اما معمولا کم | دارای چربیهای ترانس و جانشین | ممنوع (خطر جدی برای سلامت قلب و گرفتگی عروق) |

ابتلا به فشار خون بالا به معنای پایان لذتهای شیرین زندگی نیست. شکلات، به شرطی که از نوع تلخ، باکیفیت و سرشار از کره کاکائوی واقعی باشد، نه تنها برای فشار خون شما مضر نیست، بلکه با تولید نیتریک اکسید در رگها، به عنوان یک سپر محافظ برای قلب شما عمل میکند.
آیا خوردن شکلات برای افراد مبتلا به فشار خون بالا مضر است؟
خیر، مصرف شکلات تلخ واقعی (بالای ۷۰ درصد) نه تنها مضر نیست، بلکه مانند یک داروی طبیعی برای کنترل و کاهش فشار خون عمل میکند. مضرات شکلات تنها مربوط به انواع شیری، سفید و کامپاند است که شکر و چربی بالایی دارند.
شکلات تلخ چگونه باعث کاهش فشار خون میشود؟
کاکائوی خالص سرشار از ترکیباتی به نام «فلاوانول» است. این ترکیبات وارد جریان خون شده و به دیواره رگها دستور تولید گازی به نام «نیتریک اکسید» را میدهند. این گاز عضلات دیواره رگها را شل کرده و با گشاد کردن عروق، مقاومت در برابر جریان خون و در نتیجه فشار خون را کاهش میدهد.
چرا پزشکان گاهی خوردن شکلات را برای فشار خون ممنوع میکنند؟
دلیل این ممنوعیت خود دانه کاکائو نیست، بلکه شکر تصفیهشده و روغنهای گیاهی نامطلوبی است که به شکلاتهای بیکیفیت اضافه میشود. قند و چربی بالا باعث افزایش وزن، سفت شدن دیواره رگها و بالا رفتن کلسترول بد میشود که همگی عوامل اصلی پرفشاری خون هستند.
میزان مجاز مصرف شکلات برای کنترل فشار خون چقدر است؟
با وجود تمام فواید شکلات تلخ، به دلیل کالری بالای آن، مقدار مصرف مجاز و درمانی برای یک فرد بزرگسال حدود ۱۵ تا ۲۰ گرم (یک الی دو مربع کوچک) در روز است و مصرف بیش از این مقدار توصیه نمیشود.
بهترین روش مصرف شکلات تلخ برای اثربخشی بیشتر چیست؟
بهترین ترفند این است که تکه شکلات تلخ خود را به همراه چند عدد مغز آجیل خام و بدون نمک (مثل گردو، بادام یا پسته) مصرف کنید. منیزیم و پتاسیم موجود در آجیلها در کنار فلاوانولهای کاکائو، اثر کاهنده فشار خون را به شکل چشمگیری افزایش میدهند.
منبع: شونیز پلاس
اولین نفری باشید که تجربه خود را به اشتراک میگذارد
نظر شما با موفقیت ثبت شد و پس از بررسی توسط تیم ما منتشر خواهد شد.